Grasdag 2026: Een mini-landbouw RAI in Herfte, maar dan mooier

Op 18 juni was het zover. Op een van de boerderijen van de familie Poppe vond de Grasdag plaats. Dit is een jaarlijks agrarisch vak-evenement waar het draait om gras, uiteraard, ruwvoer en melkveehouderij. De familie Poppe stelde daarvoor haar boerderij aan de Hooiweg open voor dit grote evenement. De maatschap Poppe bestaat uit Ronald en Anja Poppe, met de boerderij aan de Herfterlaan. Jan en Ingrid Poppe aan de Hooiweg en vlak daarachter gelegen is de boerderij van de derde generatie, Julia en Roy.

Even wat weetjes. De boerderij aan de Herfterlaan heeft twee melkrobots voor 125 koeien, op de tweede melklocatie aan de Hooiweg worden 200 koeien gemolken door drie melkrobots. En op de derde locatie is de plek voor het jongvee. De koeien bereiken een gemiddelde dagproductie van maar liefst 42 kilo melk. Het mooie van dit moderne bedrijf is dat hier niet simpelweg de koeien worden gemolken, maar dat er inmiddels ook een indrukwekkende eigen foklijn is opgebouwd. Het bedrijf heeft inmiddels al meerdere fokstieren voortgebracht met het prefix “Poppe”. Julia geeft dan ook aan dat zij grote waarde hechten aan de duurzame bedrijfsvoering. Een duurzame koe is voor hen een koe die gezond oud mag worden op de boerderij. En dat wil het bedrijf ook uitstralen naar de consument, die immers ook graag wil dat een koe gelukkig is. De duurzame bedrijfsvoering is o.a. aan de Hooiweg goed te zien, aan de zonnepanelen, windmolen, accu’s en een heuse stikstofstripper. Deze haalt ammoniak uit de koemest en zet deze om in een bruikbare vloeibare meststof. Dit gebruiken zij als kunstmestvervanger om zo hun mestkringloop meer sluitend te maken. Daarnaast geeft dit een groot voordeel in de duurzaamheidscijfers van het bedrijf.

De week voor de Grasdag was het nog nooit zo druk op de Hooiweg met het arriveren van groot materieel voor dit bijzondere festijn. De verschillende dealers van tractoren en landbouwwerktuigen kwamen of zelf rijdend of met grote diepladers hun indrukwekkende machines brengen. 18 juni werd een schitterende dag met wel heel zonnig weer. Bij binnenkomst ging de bezoeker door de loopstal, waar de koeien nu i.v.m. het evenement binnen stonden, langs de Lely-melkrobots, over het terrein met de jongste prachtige Holsteiner kalfjes en de stikstofstripper naar het evenemententerrein.

Er werden 50 live machinedemonstraties gegeven op het land, waarbij je de nieuwste machines en tractoren kon bewonderen die maaien, schudden, harken, hakselen, persen, mest injecteren en ik vergeet vast nog iets.

Een heuse machinestraat met allerlei stands van diverse dealers van landbouwmachines. Workshops over bodem, graslandbeheer en inkuilen. Een productbeurs met innovaties in de sector en ten slotte een ‘kennisschuur’ met lezingen, o.a. door Julia Poppe, praktijkexperts en een dierenarts van AHV (bedrijf dat zich richt op diergezondheid in de veehouderij) vertellen over onderwerpen zoals droogzetten, management en toekomstgericht boeren. Interessante actuele thema’s zoals bandendruk en bodem, water- en voeropslag, en innovaties op het melkveebedrijf.

De eerste stand die ik bezocht, was gespecialiseerd in kruiden. Niet voor op het vlees, maar voor op het land. Steeds meer boeren kiezen voor kruidenrijk grasland in plaats van een weiland met alleen maar gras. Tussen het gras groeien dan bijvoorbeeld witte en rode klaver, smalle weegbree, chicorei en duizendblad. Deze planten zorgen samen voor een gevarieerd en voedzaam rantsoen voor de koeien. Ze bevatten van nature verschillende mineralen en sporenelementen waardoor de koeien gevarieerder voer krijgen.

Bovendien vinden ze het ook erg lekker, maar kruiden in een grasland doen nog veel meer. Klaver kan stikstof uit de lucht vastleggen, waardoor er vaak minder kunstmest nodig is. Veel kruiden hebben bovendien diepe wortels. Daardoor halen ze water en voedingsstoffen uit diepere lagen van de bodem en blijft het grasland ook tijdens droge periodes beter groeien. Ideaal dus voor warme zomers. Ook voor de natuur is kruidenrijk grasland een mooie ontwikkeling. De bloeiende kruiden trekken bijen, hommels en vlinders aan en zorgen zo voor meer biodiversiteit op het land. Ik herinner mij dat een perceel aan de Herfterlaan / Erfgenamenweg werd ingezaaid met klaver. Als leek dacht ik dat er iets fout was gegaan bij het zaaien van het gras, iets te veel onkruid? Niets van dit alles dus, gewoon klaver. Zo zie je maar hoe een kruidenrijk grasland voordeel oplevert voor de boer, de koeien en de natuur. Een mooi voorbeeld hoe landbouw en biodiversiteit steeds beter samen kunnen gaan.

De tractoren tegenwoordig boezemen steeds meer ontzag in door hun grootte. Het lijkt sowieso wel alsof alles steeds groter wordt. Maar net zoals in vrijwel alle sectoren is er ook in de landbouwsector een tekort aan personeel. Dit kun je deels oplossen door innovaties. En die ontwikkelingen gaan ook gewoon door bij o.a. de tractoren van Deutz-Fahr, vertelde de vertegenwoordiger mij. Voor mij stond een indrukwekkend grote tractor, met op het oog alles erop en eraan. Maar wat is dat dan precies?

 

Deze lummel is een krachtige tractor die speciaal is gebouwd voor zwaar werk op grote akkers. Met een 6-cilindermotor van 7,8 liter levert hij maximaal 336 pk. Hij kan dus moeiteloos de grootste werktuigen trekken. Volautomaat, wat prettig is voor de bestuurder en zuinig kan zijn in het brandstofgebruik.

Ik heb natuurlijk van de gelegenheid gebruikgemaakt om eens plaats te nemen in de cabine. En ik kan je vertellen: dat zit echt super. De tractoren tegenwoordig doen echt niet meer onder voor een moderne auto: airconditioning, navigatie, meerdere beeldschermen voor de besturing van de machines, Apple CarPlay, een ledverlichtingspakket en ga zo maar door. Wat echt opviel, is het zicht dat je hebt in zo’n moderne cabine. Er schijnt zelfs een speciale optie te zijn met een cabine op overdruk. Tijdens het spuiten van gewassen wordt de cabine op overdruk gehouden waardoor vervuilde lucht van buiten niet naar binnen kan komen. Veilig voor de bestuurder. Ten slotte kan de achterhef maar liefst 12.000 kilo tillen waardoor zware machines er eenvoudig aangekoppeld kunnen worden.

In de landbouwindustrie is zeker belangstelling voor elektrische of hybride modellen. Maar de aanschafprijs is erg hoog, de batterijcapaciteit is nog beperkt voor zware landbouwtaken en zware trekkracht vereist veel energie. Op dit gebied is nog veel te ontwikkelen.

Maar wat een mooie machines werden er overal tentoongesteld. Het moet een ware ‘snoepwinkel’ zijn voor de boer of machine-inkoper van een loonwerker. Maar wel één belangrijke voorwaarde voor dit alles: je moet goed “boeren”, oftewel een flinke zak met geld hebben. Want de aanschafprijzen zijn hoog. Het benadrukt maar weer dat een boerenbedrijf runnen, serieus ondernemen is, wat niet meevalt met een steeds wijzigend politiek klimaat.

Zoals gezegd wordt er flink geïnnoveerd in de landbouwsector. Daarvan gaf het bedrijf Lely, onder andere bekend van de melkrobots en automatische “voeraanschuivers”, een mooie demonstratie. De Lely Exos is een autonome machine die zelf gras maait, naar de stal brengt en direct aan koeien voert.

. 

Daarna rijdt de machine zelfstandig terug om zichzelf op te laden. Hierdoor krijgen de koeien meerdere keren per dag vers gras. En het grote voordeel van vers gras is dat dit 10 tot 20% meer voederwaarde heeft. De vertegenwoordigers van Lely lieten een mooie demonstratie zien dat de Exos over een flink stuk hoog gras liep en dit vervolgens afknipte. De machine heeft, bijna net als vroeger, een maaibalk met dubbele messen. Dit is veel beter voor het gras dan de cyclomaaiers die het gras eraf ‘slaan’. Het maakt gebruik van verschillende technieken om veilig en zelfstandig te werken. Met gps weet de machine precies waar hij zich op het land bevindt en kan hij vooraf ingestelde routes volgen.

Door even voor de machine te gaan staan werden we gesignaleerd door de beide frontcamera's, waarbij de machine direct stopte. Ook aan de achterzijde bevindt zich een camera. Ook werkt het met ultrasone sensoren die geluidsgolven produceren die niet hoorbaar zijn voor mensen. Op deze manier kan de machine obstakels of voorwerpen in de omgeving herkennen en dus zonder problemen de stal inlopen. Het geknipte gras wordt op een soort loopband in de machine gegooid. En deze kan in de stal zowel aan de linkerkant als aan de rechterkant het gras direct voor de koeien gooien. De boer stelt zelf de diepte in van het knippen van het gras. Gras groeit ook veel sneller aan als het wordt geknipt. Bij mijn vraag of de camera's ook weidevogelnesten zien, was het antwoord helaas: nog niet. Maar op dit moment wordt er een proef gedraaid in Friesland waarbij in de vroege (koude) morgen een drone wordt ingezet om de altijd warme nesten te lokaliseren. Dit wordt vastgelegd in het GPS-systeem en op die plek zal de Exos niet maaien. We hebben het dan over het in kaart brengen van 100 hectare. Het hangt sterk af van de hoeveelheid gras die er op een weide staat, maar als dit hoog staat, dan “knipt” de Exos ongeveer een hectare per dag. Kosten van deze innovatie zijn 250.000 euro. Maar er komt vrijwel niemand aan te pas.

Na dit alles bewonderd te hebben, gingen we door naar de demonstraties. Op de velden achter de machinestraat werden live maar liefst 50 demonstraties gegeven van indrukwekkende nieuwe tractoren en werktuigen. Om uitleg te krijgen werden er aan het begin van de demovelden koptelefoons uitgedeeld. Zo stond de toeschouwer in verbinding met de spreker, die zich verplaatste in een sportieve kleine terreinwagen. De toeschouwers stonden netjes achter een lint, dat meebewoog naar elke nieuwe demonstratie. En toeschouwers waren er zeker die zonnige dag: maar liefst bijna 2400. Daarmee werd het evenement een groot succes. In de middag was het erg druk, maar ook ’s avonds kwamen nog veel mensen hun kennis opdoen van alle nieuwe ontwikkelingen op het gebied van landbouwmachines.

Imposante machines zeker, als je een mestinjecteur van 12 meter breed ziet werken.

Twaalf kuub mest zijn flinke getallen qua capaciteit. Ze meten zelf hoeveel voedingsstoffen er in de mest zitten en passen de dosering automatisch aan. Ook werken ze nauwkeuriger met GPS, variabele mestgiften en systemen die minder schade aan de bodem veroorzaken. Daarnaast zorgen de nieuwe technieken voor minder uitstoot, minder brandstofverbruik en lagere onderhoudskosten. Erg belangrijk.

Het hoge gras op de velden was perfect voor de demo met de landbouwmaaiers. Tegenwoordig kun je ze aan alle kanten van de tractor hangen. Indrukwekkend was onder andere een frontmaaier van 14 meter breed. Maar ook schijvenmaaiers, trommelmaaiers, achter- en zijmaaiers en maaicombinaties waren aanwezig.

 

Hooischudder

En dan de opraapwagens. Het gemaaide gras op de demovelden werd mooi benut om te laten zien hoe deze machines de laatste jaren flink zijn ontwikkeld. Waar sommige wagens het gras alleen oprapen en vervoeren, kunnen andere het gras tijdens het laden al fijnsnijden of bijna hakselen. Daarnaast helpen slimme sensoren en automatische systemen om de wagen optimaal te vullen, sneller te werken en de voederkwaliteit hoog te houden, terwijl de bodem minder wordt belast.

Naast een opraapwagen kan het gras natuurlijk ook in een baal worden geperst. Dit kan met of zonder folie eromheen. De reden dat er folie omheen gewikkeld wordt, is dat het gras of hooi luchtdicht wordt afgesloten.

Na het persen worden de balen direct gewikkeld in meerdere lagen plastic, waardoor het voer kan fermenteren en goed geconserveerd blijft. Moderne wikkelaars doen dit automatisch achter de pers of met een aparte machine, zodat het snel, strak en efficiënt gebeurt met zo min mogelijk lucht erin.

En tenslotte de zaaimachines. Niet alleen een machine om gras te zaaien, maar bij het zaaien van gras-kruidenmengsels wordt vaak gewerkt met twee lagen in één zaaigang. Het graszaad wordt wat dieper in de bodem gezaaid, zodat het snel kan wortelen en een stevige grasmat vormt. De kruiden worden juist oppervlakkiger of zelfs bovenop gezaaid, omdat die vaak licht nodig hebben om goed te kiemen. Daarvoor hebben moderne zaaimachines twee aparte reservoirs: één voor het graszaad en één voor de kruiden.

Het was een prachtige dag en er was voor ieder wat wils. Heel mooi om te zien hoe de ontwikkelingen in deze sector doorgaan en hoe hopelijk de boer, de loonwerker of gewoon de koe zelf hier baat bij hebben. Teruglopend naar de uitgang werd er nog even snel gekeken bij de mooie kalfjes. Want dat blijft toch altijd het begin van de keten: de KOE.

                                                                                     Marianne ten Klooster

 

 

Hier mooie impressies van de dag door trekkerweb.