Open
brief aan de gemeenteraad van Zwolle, ter voorbereiding op de
Besluitvormingsronde dossier gebiedsontwikkeling Herfte op 29 juni 2026
Geachte raadsleden,
Tijdens het raadsdebat van 8 juni jl. over de
Gebiedsuitwerking Herfte heeft u als gemeenteraad een hoopgevend signaal
afgegeven. Vrijwel unaniem stelde u vast dat de burgerparticipatie rondom dit
ingrijpende plan ernstig tekort is geschoten. U heeft daarmee laten zien dat de
stem van de buurt voor u daadwerkelijk telt.
Juist in het licht van die vaststelling kijken wij met enige
bezorgdheid naar het recente voorstel van de agendacommissie. Het plan is nu om
het college tot uiterlijk 1 september de tijd te geven om de
"informatiebehoefte te voorzien", om vervolgens in september over te
gaan tot besluitvorming. Wat dat precies betekent is niet heel transparant. Het
lijkt niet realistisch om binnen één maand na het zomerreces al definitief over
dit plan te kunnen beslissen. De geconstateerde omissies zijn te fundamenteel
om in de zomervakantie met een paar ambtelijke nota’s of politiek-bestuurlijke toezeggingen te worden gladgestreken. Wij
vragen u daarom met klem: neem in september niet overhaast een besluit, maar
geef opdracht om het participatieproces samen met de buurt eerst écht open te
breken en opnieuw in te richten.
Wij zijn als omwonenden beslist niet tegen de uitbreiding
van de golfbaan en de plannen rond klimaatadaptie. Wij begrijpen de ambities en
willen een bloeiende sportvoorziening in ons gebied niet in de weg staan. Waar
wij wél voor strijden, is een ordentelijk, transparant en rechtvaardig proces.
Een proces waarin gelijke monniken, gelijke kappen geldt.
Wij vragen uw aandacht voor de volgende hoofdpunten:
1. Creëer een gelijkwaardig speelveld: Inventariseer
eerst de buurtinitiatieven
De wethouder deed aan het eind van het debat de uitspraak
dat iederéén binnen het plangebied met een initiatief kan komen, "net als
de golfbaan". Dat klinkt mooi, maar de praktijk is anders. De uitbreiding
van de golfclub wordt met actieve ambtelijke steun in een gebiedsvisie gegoten,
terwijl initiatieven van bewoners stuiten op een muur van ambtelijk 'nee,
tenzij'.
Er is in de buurt een grote bereidheid om constructief bij
te dragen aan de kwaliteitsverbetering van Herfte. Denk aan het realiseren van
permanente, volwaardige aanleunwoningen voor mantelzorg, (woon)ruimte voor de
doorstroming van eigen kinderen op het erf, initiatieven voor een duurzaam
voedselbos, het transformeren van (monumentale) schuren tot volwaardige
woningen, kleinschalige erfontwikkeling of de start van een Bed & Breakfast.
Nu u heeft vastgesteld dat de participatie niet goed is
gegaan én is aangegeven dat iedereen met een initiatief kan komen, is het de
logische vervolgstap om het college de opdracht te geven eerst een brede
inventarisatie te doen van al deze initiatieven in het plangebied. Verwerk deze
daarna gelijkwaardig in de gebiedsvisie vóórdat u een besluit neemt over de
totale inrichting. Alleen dan ontstaat er een gelijk speelveld voor zowel de
commerciële partij als de buurt.
2. Kwaliteitsimpuls is meer dan een rekensom
Binnen de huidige gebiedsuitwerking is nog enorm veel te
onderzoeken als het gaat om hoe de eventuele bijdrage aan de ruimtelijke
kwaliteit daadwerkelijk wordt vormgegeven.
Tot nu toe lijkt de focus uitsluitend te liggen op een
financiële afdracht of een boekhoudkundige constructie. Ruimtelijke kwaliteit
gaat echter vooral over de leefomgeving, zie daarvoor het vigerende KGO beleid.
Er moet fundamenteel worden onderzocht hoe ontwikkelingen in het gebied de
kwaliteit van de natuur, het landschap en de beleving voor de bewoners
beïnvloeden en hoe eventuele compensaties écht bijdragen aan die kwaliteit van
de natuur, het landschap en de beleving voor de bewoners . Dit mag geen papieren
rekensom worden, maar moet sturen op de tastbare meerwaarde voor de hele
omgeving van Herfte.
3. Meten met twee maten en inconsistent beleid
Waarom biedt dit plan wél ruimte voor vijf specifieke nieuwe
kavels ten behoeve van de golfclub, als puur planologisch
financieringsinstrument ("rood-voor-groen") op de Selhorst, maar is
er geen enkele passage opgenomen die “het huisje er bij” (voor de volledigheid:
hieronder verstaan wij niet alleen nieuwbouw maar ook herbestemmen en/of
opsplitsen van bestaande gebouwen) voor de eigen inwoners mogelijk maakt ?
Bovendien
is bouwen op de open gronden van de Selhorst/Hoge Es – zoals ook door Landschap
Overijssel is geconcludeerd – vanuit natuur- en landschappelijk oogpunt een
achteruitgang die het Landschapspark Herfte verarmt in plaats van verruimt. Het
is planologisch onlogisch om 3 tot 5 nieuwe woningen midden in dit waardevolle,
kwetsbare landschap te projecteren, zéker met de grootschalige Zwolse
nieuwbouwopgave op een steenworp afstand. Als er al ruimtelijke dragers nodig
zijn, stuur dan aan op inbreiding en transformatie op de bestaande erven van de
inwoners zelf.
Aangezien er rondom de uitbreiding
van de golfbaan toch al sprake is van grondoverdrachten met de gemeente, ligt
hier bovendien een kans voor een logisch en landschappelijk veel sterker
alternatief. Het is in onze ogen misplaatst om dit niet te onderzoeken, en wij
geven de raad dan ook in overweging om te beslissen over een scenario waarin
deze specifieke bouwclaims worden uitgeruild met de nabijgelegen
woningbouwlocatie Vechtpoort. Hiermee wordt de private partij financieel gecompenseerd, blijft het kwetsbare
Landschapspark Herfte gevrijwaard van open nieuwbouw, en ontstaat er ruimte om
de woonwensen op de bestaande erven in de buurschap wel prioriteit te geven.
Het
argument dat we voor de initiatieven van bewoners moeten wachten op nieuw
gemeentelijk kwaliteitsbeleid is feitelijk onjuist. Het vigerende provinciale
KGO-kader van de provincie Overijssel is juist expliciet ontworpen als een
flexibel ontwikkelingsinstrument waarbij ruimtelijke kwaliteit leidend is, en
niet starre kwantitatieve restricties. De provincie legt de beleidsruimte voor
erfsubsplitsing, permanente mantelzorg en kwalitatieve erftransformatie
doelbewust bij de gemeenten neer.
Dat
omliggende Overijsselse gemeenten via eigen handreikingen ditzelfde KGO-beleid
wel succesvol inzetten om vitale erven en maatschappelijke zorginitiatieven
mogelijk te maken, laat zien dat de ruimte er ook voor Zwolle simpelweg ís. Het
is dan ook inconsistent dat de gemeente deze provinciale ruimte nu wel direct
toepast voor de vijf nieuwe kavels op de Selhorst, maar dat de initiatieven van
de bewoners binnen het hele plangebied moeten wachten op een toekomstige
herziening.
4. Onjuiste feiten en ambtelijke slordigheid
De wethouder stelde tijdens het debat dat alle gronden die
in gebruik zijn bij melkveehouder Pruim uit het plan zijn gehaald. Dit is
feitelijk onjuist. Gronden die essentieel zijn voor de bedrijfsvoering van deze
agrariër (Kamer 2B) staan nog altijd ingetekend als golfterrein en zijn
destijds zonder zijn medeweten toegevoegd.
Uit documenten in het onlangs gepubliceerde Woo-verzoek
blijkt hoe pijnlijk de ambtelijke werkwijze hier is geweest. Op vragen van het
bureau Maan over welk grondgebruik er daadwerkelijk was, werd vanuit het
gemeentehuis letterlijk geïnstrueerd: "teken maar wat in, daar komen we
wel uit". Dit getuigt niet van de zorgvuldigheid die een ordentelijk plan
vereist. Wij roepen de raad op om de documenten uit dit Woo-verzoek zelf
kritisch te raadplegen.
Daarnaast deed de wethouder in het debat de uitspraak dat
het 'een zegen' is dat STUGZ de gronden heeft gekocht, omdat er anders wellicht
'een hek omheen zou komen'. Ook dit is een volstrekt onjuist en pijnlijk frame.
De feitelijke situatie is dat meerdere belanghebbenden van de Selhorst destijds
zélf serieus hebben geboden en verregaande interesse hebben getoond in deze
gronden. Destijds is hier deels van afgezien omdat ambtenaren expliciet
aangaven dat nieuwe kavels of ruimtelijke ontwikkelingen in dat gebied vrijwel
onmogelijk waren. En zijn belanghebbenden deels simpelweg overboden, wat op
zichzelf een gangbaar proces is.
De belanghebbenden stonden -en staan nu nog steeds- klaar
met concrete initiatieven om het gebied juist open te stellen en te vergroenen
(zoals een duurzaam voedselbos, mantelzorgvoorzieningen en een landgoed met
openbare paden en nieuwe natuur). Dat de gemeente nu via een omweg wél direct
de rode loper uitlegt voor vijf geheel nieuwe kavels ten behoeve van de
stichting (zoals benoemd in punt 3), terwijl onze eigen kwalitatieve
initiatieven op de aanliggende kavels alsnog blijven liggen met het argument
dat we moeten wachten op nieuw KGO-beleid (zoals benoemd in punt 2), is
onbegrijpelijk, inconsistent en simpelweg niet uit te leggen.
5. Toegankelijkheid en onze uitnodiging aan u
Juist omdat we openstaan voor de plannen van de golfbaan en
klimaatadaptie, moet er ook een harde garantie komen voor de bredere openbare
toegankelijkheid van het buitengebied: ruimte voor fietspaden, wandelroutes en
rustgebieden voor de natuur. Het mag geen exclusief terrein worden.
Wij nodigen uw gemeenteraad en de wethouder uit om op korte
termijn bij ons in het plangebied Herfte op locatie te komen kijken en met ons
het gesprek aan te gaan. Wij laten u tijdens een wandeling of fietstocht graag
zien waar de knelpunten liggen, maar bovenal welke plannen wij als buurt voor
ogen hebben.
Dit dossier is voor u als gemeenteraad bij uitstek de kans
om direct na het reces de kaders te stellen voor het nieuw aangetreden college
van B&W. Dwing het nieuwe college om te laten zien dat het hen ernst is met
begrippen als 'verbinding' en 'echte participatie'. Sta uw raad niet toe dat er
lapwerk wordt verricht op een niet voldragen plan, maar grijp dit moment aan om
te bewijzen dat de Zwolse bestuurscultuur daadwerkelijk wordt vernieuwd.
Onze oproep
Wij vragen u om eerst een hernieuwd, scherp inhoudelijk
debat te voeren over de randvoorwaarden voor een écht, ordentelijk
participatieproces en pas over te gaan tot besluitvorming als de
buurtinitiatieven, de kwaliteitsaspecten en de feitelijke onjuistheden (zoals
rondom de gronden van Pruim) volledig zijn onderzocht en verwerkt.
Geef Herfte de gebiedsuitwerking die het verdient: mét de
buurt.
Namens omwonenden en belanghebbenden:
Matthijs Künzel, namens alle inwoners op Selhorst
Pieter Beljon
Gert Pruim
Rob Moritz Lid Herfte Natuurlijk
Hans Hoogstraat Lid Herfte Natuurlijk
Coen Bongers Vz Plaatselijk Belang Herfte - Wijthmen - Zalne
.png)
.jpeg)